Конфликтот во Газа трае три месеци без да се гледа крајот

Разорниот конфликт меѓу Израел и милитантите на Хамас во Газа трае веќе три месеци без да се гледа крајoт, но сепак се наѕира многу неизвесност околу тоа што ќе се случи кога борбите ќе престанат.

Ова се дел од ставовите што ги емитуваат израелските, американските и палестинските официјални лица за тоа што ќе биде со палестинската територија разурната од војна:

Израелскиот министер за одбрана Јоав Галант во четвртокот го претстави својот план за повоената администрација на Појасот Газа, кој допрва треба да биде усвоен од воениот кабинет на Израел. Според предлозите, израелската војна на територијата ќе продолжи се додека не обезбеди враќање на заложниците земени на 7 октомври, не ги уништи „воените и управувачките способности“ на Хамас и не ги отстрани сите преостанати воени закани.

После тоа, се вели во нацртот, ќе започне нова фаза во која „Хамас нема да ја контролира Газа и нема да претставува безбедносна закана за граѓаните на Израел“, при што палестинските тела ќе го преземат управувањето со територијата.

Израел би го задржал правото да дејствува на територијата, се наведува во планот, но „нема да има израелско цивилно присуство во Појасот Газа откако ќе се постигнат целите на војната“.

Поранешниот израелски советник за национална безбедност, Ејал Хулата, рече дека земјата „ја изгубила оваа војна на 7 октомври“.

„Единствено прашање е дали Израел ќе може да го порази Хамас“, изјави вчера.

Министерот за национална безбедност Итамар Бен-Гвир во понеделникот ги повика израелските доселеници да се вратат на територијата по војната и да се најде „решение за поттикнување на емиграцијата“ на палестинското население во Газа.

Неговите ставови ги повторуваат оние на екстремно десничарскиот министер за финансии Безалел Смотрич и беа широко осудувани на меѓународно ниво. И двајцата влијателни политичари живеат на окупираниот Западен Брег во израелските населби, кои се нелегални според меѓународното право.

Израелската влада под премиерот Бенјамин Нетанјаху официјално не предложи планови за иселување на жителите на Газа или за испраќање еврејски доселеници назад на територијата од почетокот на конфликтот во октомври.

Шефот на Обединетите нации за човекови права, Волкер Турк, на платформата на социјалните мрежи Х објави дека е „многу вознемирен од изјавите на високите израелски претставници за плановите за префрлање цивили од Газа“.

Израел еднострано ги повлече последните свои војници и 8.000 доселеници од Газа на 11 септември 2005 година, ставајќи крај на присуството во крајбрежната територија што започна за време на арапско-израелската војна во 1967 година.

И покрај неговото повлекување, Израел воведе копнена, морска и воздушна блокада на територијата и сè уште се смета на меѓународно ниво како окупаторска сила во Појасот Газа. Како главен сојузник на Израел и воен поддржувач, САД имаат значително влијание врз повоениот пејзаж.

Вашингтон гледа иднина во Појасот Газа за обновената палестинска управа, чие ограничено владеење на Западниот Брег се покажа длабоко непопуларно кај жителите таму.

„Бевме јасни, доследни и недвосмислени дека Газа е палестинска земја и ќе остане палестинска земја, при што Хамас повеќе нема да ја контролира својата иднина“, соопшти американскиот Стејт департмент оваа недела, отфрлајќи ги забелешките на Бен-Гвир и Смотрич.

Американскиот државен секретар Антони Блинкен вчера замина на регионална турнеја, на која ќе има разговори со израелските и палестинските претставници.

Хамас го контролира Појасот Газа откако победи на палестинските избори во 2006 година, кои беа проследени со насилни судири со партијата Фатах на палестинскиот претседател Махмуд Абас.

Повеќекратните обиди за помирување меѓу фракциите пропаднаа.

Но, шефот на Хамас Исмаил Ханија во вторникот рече дека е отворен за единствена палестинска администрација која ќе управува со Газа и окупираниот Западен Брег.

„Добивме бројни иницијативи во врска со внатрешната (палестинската) ситуација и отворени сме за идејата за национална влада за Западниот Брег и Газа“, рече Ханија во телевизиско обраќање.

Махмуд Абас, лидер на палестинската управа, минатиот месец ја опиша Газа како „интегрален дел“ на палестинската држава.

Независна држава требаше да биде основана по Договорот од Осло, потпишан од израелските и палестинските лидери во 1990-тите, но преговорите се во фаза на изумирање со години.

По расколот меѓу неговата партија Фатах и Хамас, новата администрација во Газа би можела да биде дел од пошироката влада за палестинските територии.

„Одвојувањето или каков било обид да се изолира кој било дел од него е неприфатливо“, рече Абас во декември по разговорите со американскиот советник за национална безбедност Џејк Саливан.

Но, во својата долга кариера, Нетанјаху не покажа интерес за оживување на мировните преговори за палестинска државност.

Наместо тоа, премиерот и неговите екстремно десничарски сојузници презедоа чекори — како што е проширувањето на населбите — кои Вашингтон ги гледа како бариери за мирот.