Омикрон ги преправа плановите за Ковид за 2022 година

Како што варијантата Омикрон добива на интензитет во Европа и САД, научниците ги најавуваат своите очекувања за пандемијата со Ковид-19 за годинава.

Пред само неколку недели, експертите за болести предвидуваа дека земјите ќе почнат да излегуваат од пандемијата во 2022 година, откако ќе издржат низа бранови поттикнати од варијантите Алфа, Бета, Гама и Делта. Први меѓу нив би биле популациите со значителна количина на изложеност на коронавирус, преку комбинација на инфекции и вакцинација. Во тие места, се очекуваше Ковид да стане ендемична болест, со помалку тешки периодични или сезонски епидемии. Вакцините, достапни за поголемиот дел од 2021 година само во богатите нации, би можеле да стигнат до мнозинството од светската популација до крајот на годината што следи.

Но, брзото ширење на високомутираната варијанта Омикрон, идентификувана кон крајот на ноември, и нејзината очигледна способност повторно да ги инфицира луѓето со поголема стапка од нејзините претходници, ја поткопува таа надеж. Веќе земјите се враќаат на мерките користени порано во пандемијата: ограничување на патувањето, повторно наметнување на барањата за маски, советување против големи собири за зимските празници. Иако не е сосема вратено на почеток, многу повеќе од светот ќе треба да се вакцинираат или да бидат изложени на Ковид-19 за да го надминат најлошото од пандемијата, велат експертите за болести за Ројтерс.

„На луѓето им е преку глава од пандемијата… но освен ако не можеме да добиеме некоја итност да ги принудиме нашите лидери да преземат акција, навистина гледам дека 2022 година е многу повеќе од она што го видовме во 2021 година“, рече д-р. Ангела Расмусен, виролог во Организацијата за вакцини и заразни болести на Универзитетот во Саскачеван во Канада.

Дури и откако Ковид-19 ќе стане поендемична болест, новите варијанти ќе предизвикаат епидемии и сезонски бранови во годините што доаѓаат.

„Секогаш ќе има основен број на случаи на Ковид-19, хоспитализации и смртни случаи“, рече д-р Амеш Адалја, експерт за заразни болести во Центарот за здравствена безбедност Џонс Хопкинс. „Многу луѓе не се помирија со тоа“.

Надежта е дека вирусот ќе се намали до точка каде што повеќе не е вознемирувачки. Но, живеењето со Ковид-19 не значи дека вирусот повеќе не е закана.

-Наместо тоа, луѓето ќе треба да бидат подготвени да се приспособат кога ќе се појави следната варијанта, рече д-р Том Фриден, главен извршен директор на Резолуција за спасување животи, глобална иницијатива за јавно здравје и поранешен директор на Центрите за контрола и превенција на болести во САД. „Треба да препознаете дека во одредени моменти, ќе биде побезбедно да се прават работите отколку во други времиња“.

ПАНДЕМИСКАТА ФАЗА ЗАВРШУВА ВО 2022 ГОДИНА?

Некои научници не се целосно подготвени да ја напуштат надежта дека некои делови од светот ќе излезат од пандемијата следната година. Повеќе од 270 милиони луѓе се заразени со Ковид-19, според Светската здравствена организација, додека околу 57 отсто од глобалното население примило најмалку една доза вакцина, што претставува потенцијална заштита што не постоела пред две години.

„Дури и ако имунитетот не е толку добар против „Омикрон“, тоа не значи дека е безвреден. И тој имунитет е поефективен против сериозна болест отколку воопшто да се зарази“, вели д-р Дејвид Дауди, епидемиолог за заразни болести во Џонс Хопкинс.

Досега, повеќето од студиите кои ја разгледуваат ефикасноста на вакцините против Омикрон се фокусираа на неутрализирање на антителата, кои се врзуваат за вирусот и го спречуваат да навлезе и да ги инфицира клетките. Резултатите од тестовите на крвта од целосно вакцинирани луѓе покажуваат дека Омикрон научил да избега од неутрализација; бустер доза може да ја врати таа заштита.

Се чини дека Т-клетките на имунолошкиот систем, кои ги уништуваат инфицираните клетки, се уште можат да ја препознаат варијантата. Многу експерти веруваат дека оваа втора линија на одбрана ќе спречи хоспитализација и смртни случаи.

„Се уште имате многу луѓе кои се подложни, бидејќи тие се уште не се вакцинирани“, рече д-р Селин Гаундер, специјалист за заразни болести на Универзитетот во Њујорк. Таа рече дека тоа е една од причините поради кои верува дека ќе помине некое време пред светот да се пресели од пандемија кон ендемичен Ковид-19.

Во меѓувреме, живеењето со Ковид-19 во 2022 година веројатно ќе значи проценка на локалните ризици и заштита на себеси преку вакцинација, маскирање и социјално дистанцирање.

„Кога ќе одам во продавница попладнево, она што ми помага е да знам колку КОВИД-19 има во мојата заедница“, рече д-р Роберт Вахтер, претседател на Катедрата за медицина на Универзитетот во Калифорнија, Сан Франциско.

„Нема да има една состојба на пандемијата. Ќе има различни состојби за различни луѓе и за различни региони“, рече тој. „И така ќе биде во догледна иднина“.

Ројтерс